Tatlı sarmaşık, Tilkişen denilen Yabani Kuşkonmaz

Görüntüsü de kuşkonmaza  benzeyen bu ot, sevilen yemeklerden biridir. Tatlı sarmaşık olduğu kadar acısı da var, Ayvalık’taki diğer adı  izbinya,  Bodrum’da tilkişen, Söke’de tilkimen, (Burcu Erdim’den öğrendim) Aydın’da kedirgen, keldirgen, tilki kuyruğu, Akseki’de kırgın otu, Kıbrıs’ta ayrelli olarak da anılır. Haşlama salatası  ya da yumurtalı  kavurması yapılır. Ege Bölgesinde tepe ve bayırlarda yetişir.

Tatlısı ile acısını ayırmak için biraz ipucu araştırması yaptık köy pazarlarında ve resimlere ekledik:

• Tatlısı bildiğimiz kuşkonmaz gibi dik oluyor, uçları kıvrılmıyor ve yapraksız oluyor
• Acısının uçları kıvrılıyor ve yapraklı oluyor.
• Acısı da aslında öyle biber acısı değil, bir tür bahar, çok daha acılaşmaması için çok pişirmemek ve karıştırmamak gerekiyor, tahta kaşık kullanmak gerekiyor. Soğanla 2- 3 dakika kavurmak yetiyor.

Sizlere bir ara kuşkonmaz yazacaktım, bu tatlı sarmaşığın daha ehlisi, daha etlisi. Kuşkonmazın ızgarası gerçekten nefis oluyor. Fırsat bulamadan yabanisini yazıyorum. Ama tam da tahmin ettiğim gibi Tijen İnaltong da “Bir Ot Masalı”nda yazmış, ızgarası nefis oluyor diye.

Bu arada okudukça öğreniyorum, malum doğadaki halini henüz görmüşlüğüm yok, toplananlardan renginin yeşil ve mor arasında gidip geldiğini görüyorum ama dikenli bir çalının filizi olduğunu bilmiyorum ve da diğer otlara göre zor bulunur ve zor toplanır olduğu için pahalı olduğunu.

Ne güzel de anlatmış, ormanlarda el değimemiş kuytu yerleri sevdiğini, Anadolu Kavağı’nda kaleye çıkarken görülebileceğini.

Ege pazarlarında bulabileceğiniz bu otu alırken acısı ve tatlısını sorun, zira acısı oldukça farklı ve iki aşamalı bir ön haşlama gerektiriyor.  Kaynayan 1,5 -2 lt lik suya tilkişenleri atıp 5 dk haşlamalı, daha sonra suyu döküp aynı miktarda suya tuz ekleyerek 5 dk ikinci bir haşlama yapmalısınız.

Ben de Ayvalık’tan alıştığımız üzere yumurtalı kavurmasının tarifini vereceğim.

• 

  Tatlı sarmaşık

  

  Acı sarmaşık- uçları kıvrık ve yapraklı

  

  Tatlı sarmaşık-uçları dik

  

  yumurtalı tatlı sarmaşık kavurması

YUMURTALI TİLKİŞEN

MALZEMELER

• Tatlı sarmaşık / tilkişen – 1 demet
• Kuru soğan 1 adet – / Taze soğan 2-3 adet
• Yumurta – 4 adet
• Zeytinyağı – 3-4 çorba kaşığı
• Sıcak su – 1 çay bardağı
• Tuz Karabiber –

YAPILIŞI

• Tilkişenler kuşkonmaz gibi.  Kafa tarafından taze olan kısmını, dipteki kart tarafından ayırt etmek gerekiyor. Bunun içinde baş tarafından başlayarak  2-3 cm’lik parçalar halindde elinizle kırarak ilerleyin, dipteki kart kısmı atın
• Bol su ile tilkişenleri yıkayın
• Soğanı halka şeklinde doğrayıp bir tavada  zeytinyağında çevirin
• Daha sonra tilkişenleri ekleyin, 5-6 dakika kavurun, suyunu salıp çeksin,
• Sıcak suyu ekleyin,  bir kapak kapatın ve kısık ateşte 20 dakika  suyunu çekinceye kadar pişirin
• İyice suyunu çektiğinde isterseniz, yumurtaları kırın, isterseniz tuzlu çırpılmış yumurtaları ekleyin
• Tuzu ve karabiberi ekleyin
• Yumurtalar pişince servise hazır